Engelli raporu, bireyin bedensel, zihinsel, ruhsal veya duyusal kayıplarının resmi olarak tespit edilmesini sağlayan sağlık kurulu belgesidir. Bu rapor sayesinde kişi, sosyal devlet uygulamaları, SGK işlemleri, vergi avantajları, emeklilik hakları ve sosyal yardımlar gibi pek çok alanda hak kazanabilir. 2026 yılı itibarıyla rapor süreçleri, Engellilik Ölçütü, Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik esas alınarak yürütülmektedir.
Engelli raporu almak isteyen kişiler için süreç bazen karmaşık ve yorucu görünebilir. Ancak adımlar doğru takip edildiğinde, başvuru süreci planlı ve sorunsuz ilerler. Özellikle rapor oranı, raporun süreli veya süresiz olması ve kullanım amacı, başvuru öncesinde mutlaka bilinmesi gereken temel unsurlardır. Aşağıda, 2026 yılı esas alınarak engelli raporu alma süreci ve oran hesaplaması tüm ayrıntılarıyla açıklanmaktadır.
Engelli raporu, kişinin sağlık durumunun günlük yaşam aktivitelerini ne ölçüde etkilediğini gösteren resmi bir belgedir. Bu rapor, tek bir hastalık üzerinden değil, kişinin tüm sağlık sorunları birlikte değerlendirilerek düzenlenir.
Engelli raporunun başlıca kullanım alanları şunlardır:
Engelli kimlik kartı başvurusu
Vergi indirimi hakkı
Engelli emekliliği işlemleri
Evde bakım maaşı başvurusu
2022 engelli aylığı
ÖTV ve MTV muafiyeti
Kamu ve özel sektörde engelli istihdamı
Eğitim ve ulaşım destekleri
Bu nedenle rapor, sadece bir sağlık belgesi değil; aynı zamanda hak belirleyici resmi bir evraktır.
Engelli raporu almak için belirli bir yaş veya meslek şartı aranmaz. Sağlık durumunda kalıcı veya uzun süreli fonksiyon kaybı bulunan herkes rapor başvurusunda bulunabilir.
Başvuru yapabilecek kişi grupları:
Doğuştan engeli bulunan bireyler
Sonradan hastalık veya kaza sonucu engelli hale gelenler
Kronik hastalığı olanlar
Zihinsel, ruhsal veya psikiyatrik tanı almış kişiler
Görme, işitme veya ortopedik kaybı olanlar
Çocuklar (veli veya vasi aracılığıyla)
Başvuru sırasında kişinin T.C. vatandaşı olması ve kimlik belgesine sahip olması yeterlidir.
Engelli raporu başvurusu, yetkili hastaneler üzerinden yapılır. Başvuru bireysel olarak gerçekleştirilebilir ve herhangi bir aracı kuruma ihtiyaç duyulmaz.
Başvuru adımları şu şekildedir:
Yetkili tam teşekküllü devlet hastanesine başvuru
Engelli sağlık kurulu raporu talebinin bildirilmesi
Kayıt biriminden randevu alınması
Gerekli branş muayenelerinin tamamlanması
Sağlık kurulu değerlendirmesi
Başvurular genellikle Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastaneler aracılığıyla kabul edilir. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.
Başvuru sırasında istenen belgeler standarttır ve çoğu hastanede aynıdır. Eksik belge ile başvuru yapılması sürecin uzamasına neden olabilir.
Gerekli belgeler şunlardır:
T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı
2–4 adet vesikalık fotoğraf
Varsa eski sağlık kurulu raporları
Epikriz raporları ve tıbbi belgeler
Kullanılan ilaçlara ait reçeteler
Sevk yazısı (bazı durumlarda)
Çocuklar ve zihinsel engeli bulunan bireyler için veli veya vasi belgesi de talep edilebilir.
Başvuru sonrasında kişi, hastanenin belirlediği branşlara yönlendirilir. Bu aşamada amaç, bireyin tüm sağlık sorunlarının ayrı ayrı değerlendirilmesidir.
Muayene yapılabilecek başlıca branşlar:
Her branş hekimi, kendi alanıyla ilgili engel oranı önerisini sisteme girer. Ancak bu oranlar tek başına geçerli değildir; nihai oran, sağlık kurulu tarafından belirlenir.
2026 yılı itibarıyla engelli rapor oranları, Balthazard formülü kullanılarak hesaplanmaktadır. Bu sistemde hastalık oranları toplanmaz, belirli bir matematiksel yöntemle birleştirilir.
Hesaplama mantığı şu şekildedir:
En yüksek oran temel alınır
Diğer oranlar, kalan sağlamlık üzerinden eklenir
Toplam oran %100’ü geçmez
Örnek bir hesaplama:
Ortopedik engel: %40
Görme kaybı: %20
İlk oran %40 kabul edilir. Kalan sağlamlık %60’tır.
%20 oran, %60’ın %20’si olarak eklenir → %12
Toplam oran: %52
Bu yöntem sayesinde daha gerçekçi ve adil bir oranlama yapılır.
Her hastalık ve engel türü için yönetmelikte belirlenmiş oran aralıkları bulunmaktadır. Aşağıda en sık karşılaşılan engel gruplarına ait genel oran bilgileri yer almaktadır.
Tek alt ekstremite kaybı: %40–60
İki alt ekstremite kaybı: %70–90
Omurga hareket kısıtlılığı: %20–50
Hafif işitme kaybı: %10–20
Orta düzey kayıp: %30–40
İleri düzey kayıp: %50–80
Hafif zihinsel yetersizlik: %50
Orta düzey zihinsel yetersizlik: %70
Ağır düzey zihinsel yetersizlik: %90
Diyabet (komplikasyonlu): %20–40
Epilepsi (kontrollü): %20
Kalp yetmezliği: %30–70
Bu oranlar tek başına değil, tüm hastalıklar birlikte değerlendirilerek uygulanır.
Engelli raporları iki şekilde düzenlenir:
Süreli rapor
Süresiz rapor
Süreli raporlar genellikle iyileşme ihtimali bulunan hastalıklar için verilir. Süresi 6 ay, 1 yıl veya 2 yıl olabilir. Süre bitiminde yeniden başvuru yapılması gerekir.
Süresiz raporlar ise kalıcı ve geri dönüşü olmayan engeller için düzenlenir. Bu raporlar, tekrar değerlendirme gerektirmez.
Raporun çıkış süresi, hastanenin yoğunluğuna ve muayene sayısına göre değişir. Ortalama süreler şu şekildedir:
Muayene süreci: 3–10 gün
Kurul değerlendirmesi: 7–15 gün
Rapor teslimi: 1–3 gün
Genel olarak engelli raporu 2–4 hafta içerisinde sonuçlanır.
Rapor oranı veya süresi kişiye uygun değilse itiraz hakkı bulunmaktadır. İtiraz süresi genellikle 30 gündür.
İtiraz süreci şu şekilde işler:
İl sağlık müdürlüğüne başvuru
Farklı bir hastaneye sevk
Yeni kurul değerlendirmesi
Kesin kararın verilmesi
İkinci hastanenin verdiği karar genellikle kesin kabul edilir.
Engelli raporu, birçok resmi işlemde doğrudan kullanılır. En sık kullanım alanları şunlardır:
SGK emeklilik işlemleri
Vergi indirimi başvuruları
Araç alımında ÖTV muafiyeti
Evde bakım desteği
Sosyal yardımlar ve belediye destekleri
Kamu personeli alımları
Raporun kullanım amacı başvuru sırasında belirtilmeli, gerekirse amaç kısmı raporda açıkça yazdırılmalıdır.